Merhabalar bir önceki sayımızda ‘Toplu Beslenme Nedir?’ konusuna yer vermiştik. Bu ayki sayımızda da ‘Toplu Beslenmede Diyetisyenin Görev ve Rollerine’ değineceğiz.
Günümüzde sağlıklı beslenme bilincinin artmasıyla birlikte, bireylerin yanı sıra toplumların dengeli, yeterli ve hijyenik şekilde beslenmeleri önem kazanmıştır. Toplu beslenme yapılan kurum ve işletmelerde diyetisyenin yer alması, kronik hastalıkları olan ve beslenme açısında risk barındıran gruplar (yaşlı ve çocuklar) için büyük önem taşımaktadır. Yapılan çalışmalarda, diyetisyenin yer almadığı toplu beslenme sistemlerinde; gıda israfı, bulunduğu grubun ihtiyaçlarını karşılamayan menü, gerekli hijyenin sağlanamaması, yetersiz ve dengesiz beslenme risklerinin arttığı görülmüştür. Bunun yanı sıra,uzun vadede kaynakların etkin kullanılamamasına, üretkenliğin azalmasına,akut veya kronik sağlık sorunlarına neden olabilmektedir.
Toplu beslenme sistemleri, menü planlama ile başlar ve bu durum verilen hizmetin kalitesini doğrudan etkilemektedir. Menü; yazılacak gruba uygun olarak hazırlanırsa,(başta kalp, damar ve şeker hastalıkları olmak üzere) kronik rahatsızlıkların riskini azaltır, malnütrisyon(*)riskinin minimize eder, çevresel kaynakların verimli kullanılmasını ve karbon ayak izinin düşürülmesine de katkı sağlar. Bu bağlamda doğru planlanmış menüler, gezegen sağlığının korunması yolu ile hem bugünkü nesillerin gereksinimlerinin karşılanmasına hem de gelecek nesillerin daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesine olanak sağlayacaktır.
Toplu yemek üretiminde, gıda güvenliğinin sağlanmaması en büyük problemlerden biridir. Eğer gıda güvenliği sağlanmaz ise gıda zehirlenmeleri ile karşılaşılmaktadır. Diyetisyenler, hammaddenin mutfağa girdiği andan, pişirilmesi, saklaması, dağıtımı, servisi gibi tüm süreçleri takip edip, personelin hijyen kurallarına uygun çalışmasını sağlar. Çapraz bulaşmanın önüne geçecek tedbirlerin alınmasında, sıcaklık kontrolleri, ürünlerin son kullanma tarihleri ve depolama koşullarının sağlanması gibi görevlerde etkin rol oynamaktadırlar.
Diyetisyenler yalnızca mutfakta değil, eğitim alanında da aktif görev alırlar. Farklı gruplara (kurum çalışanlarına, öğrencilere, yaşlı bireylere vb.) sağlıklı beslenme seminerleri verir, bilgilendirici broşürler ve afiş hazırlarlar. Bu sayede sağlıklı beslenme (nütrisyon) ve sağlıklı yaşam kültürü yaygınlaştırılır ve bireylerin yaşam kalitesi artar.
Toplu beslenme verilen birçok kurum ve işletmede, özel diyetlere ihtiyaç duyan bireyler bulunabilir. Diyabet, hipertansiyon, çölyak, böbrek yetmezliği, obezite gibi kronik hastalıkları olan bireylerin özel beslenme planları oluşturulur. Bu süreçte tıbbi beslenme tedavisini uygulayan kişi yine diyetisyendir. Yanlış bir besin seçimi, bireyin sağlığını tehlikeye atabileceğinden dolayı, bu konudaki profesyonel yaklaşım son derece önemlidir. Diyetisyenler bireyin sağlığına uygun menülerle süreci güvenle yürütür.
Diyetisyenler, hazırlanan menülerin uygulanabilirliğini, tüketim düzeylerini ve geri bildirimleri sürekli izlerler. Yemeklerin beğenilme durumu, israf oranı, porsiyon kontrolü ve memnuniyet anketleri gibi araçlarla kaliteyi ölçerek değerlendirme yaparlar.Bu değerlendirmeler hem hizmet kalitesini yükseltir hem de maliyetlerin kontrol altına alınmasını sağlar. Ayrıca hizmetin standardizasyonu sağlanarak kurumun sürdürülebilirliği de artırılır.
Diyetisyenlerin çalışma alanlarına bakıldığında daha çok klinik alanında çalışıyorlarmış gibi bir algı söz konusudur. Oysaki 3,5 yıldır bu sektörde görev alan bir diyetisyen olarak toplu beslenme hizmetlerinde bizlerin rolü yadsınamaz. Sağlıklı nesillerin yetişmesi, üretken bireylerin desteklenmesi ve yaşam boyu sağlık hedeflerinin gerçekleşmesi için diyetisyenlerin toplu beslenme hizmetlerindeki konumunun daha da güçlendirilmesi gerekmektedir.
(*) Malnütrisyon: Beslenmenin içerik ve miktar açısından yetersiz olması veya tam tersi aşırı besin alımı nedeniyle oluşan sağlık sorunudur. Kilo kaybı veya aşırı kilo, halsizlik ve bağışıklık sistemi zayıflığı gibi karşımıza çıkmakta, insanlarda fiziksel ve zihinsel deformasyonlara yol açarak, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.
- Diyetisyenlerin toplu beslenmede ki görev ve rolü - Temmuz 30, 2025
Comment here