Yazarlar

Köpük ya da köpürtmek

Günlük hayatımızda köpük veya köpürtmek kelimelerini temizlik ve kimya dilindeki anlamlarının dışında farklı olarak da kullanabiliyoruz. Örneğin medyada bir haberi köpürtmek o haberin veya reklamının daha fazla görünmesini sağlamak, çok fazla abartmak, kızdırmak gibi anlamlara gelirken Köpük ise haddinden fazla şişirilmiş, değeri olmayan, geçici, önemsiz anlamlarında da argo olarak kullanılıyor.

Kimya sektöründe de tüketiciler/kullanıcılar genellikle aldıkları ürünlerin çok köpüren olmasını az köpüren ürünlerin ise yeterli güçte olmadıklarına inanırlar. Amerikalılar ülkemize ilk bulaşık deterjanını getirdiklerinde aktifi çok yüksek ve normal köpüklüymüş. Yapılan ev ve iş yeri demolarında biz Türklerin kullanma talimatlarına uymadan bol kepçe misali deterjanla yıkadıkları bulaşıklara 3-5 damla koyarak bol köpürmesinide görünce memnun oluyormuşuz. Oysaki kullanma talimatında 1-2 damlanın yeterli olduğu yazılıymış. Bunun üzerine Amerikalılar bulaşık deterjanının aktifini düşürerek daha da bol köpüklü ürünleri bizlere yıllarca satmışlar. Tabi bu iş sadece evlerle sınırlı kalmayıp endüstriyel boyutta gıda ve temizlik firmalarına da yansımış. Yani adamlar bol köpüklü ürünleri Köpürterek bolca para kazanmışlar.

Teknik olarak köpüklü ürünler işletmelerde yüzeyi tamamen köpükle kaplayıp oksijenle teması keserek içerinde bulunan aktif maddelerin (örneğin yağ sökücü) daha işlevsel olarak çalışmasını sağlar, yüzeyler tamamen köpükle kaplandığı için kirli alan veya temizlenmemiş yüzey kalmaz. Şayet kullanılan ürün dezenfektan/Biyosidal ürün içeriyorsa da gene köpük oksijenle teması kesmesinden dolayı biyosidalin daha aktif çalışmasını ve mikroorganizmaların daha çabuk ölmesini sağlar.

Ayrıca dik yüzeylerde tutunmayı sağladığı için aşağı doğru süzülürken temas ettiği kirleri çözerek aşağı indirir. Dik yüzeylere daha kolay tutunmayı sağlar (yeni teknolojik ürünlerde ise bu işi silikat denen kimyasallar yapıyor).

Ancak kimya sektöründeki gelişmeler yukarıda köpük veya köpürtmek kelimesinin farklı anlamda kullanılmasıyla tamda uyuşuyor. Zira yeni kimyasal maddeler köpüğe fazla ihtiyaç duymadan çok mükemmel temizlik ve dezenfeksiyon yaptığı gibi işçilikten, zamandan ve en önemlisi hayat kaynağımız olan SU’dan tasarruf sağlıyor. Günümüzde su kaynaklarımızın korunmasına yardımcı oluyor.

Bol bol köpürtülen malzeme ve yüzeylerden köpüğü arındırmak (yani kimyasal kalıntıdan kurtulmak) için bol suyla durulamak gerekiyor. Su genelde itici bir temizlik maddesi olarak durulama için kullanılıyor. Bu da hem masraf hem de işçilik ve zaman maliyetlerini artırıyor. Her ne kadar sektörde Tabak, çanak, kaşık, çatal vb. ürünler ile sepet ve kasalar, taşıma kapları, arabaları elde yıkama yerine otomatik yıkama makinelerinde yıkama yapılıyorsa da zaman zaman elde yıkamalarda mecburiyeti olduğu gibi çalışma alanlarının, alet-ekipmanın ve geniş yüzeylerin temizlik ve dezenfeksiyonunda bol köpüklü ürünler kullanılıyor.

Pis Su Arıtmalarına giden köpüğün söndürülmesi için başka kimyasallar kullanılması da başka bir sorun (köpük kesiciler gibi).

Arıtması olmayan işletmeler ise belediye kanallarına, oradan da sızmalarla derelere, göllere, denizlere ulaşıp çevreyi kimyasal atık olarak kirletiyorlar.

Yeni kimyasal bileşikler hem çok güçlü hem da az köpüklü. Bu sayede durulamalarda işçilik ve zamandan tasarruf sağlıyor. İşletmeler bol köpüklü ürünler yerine artık daha az köpüklü ürünleri tercih ederek hem işletme maliyetlerini düşürebilirler hem de çevreye olan zararlarını minimuma indirmiş olurlar. 100 metre kare bir alanı köpükle yıkama veya dezenfeksiyon yaptığınızda harcayacağınız zaman, işçilik ve su maliyetinizi az köpüklü ürünlerde en az %30- 40 tasarrufla yapabilirsiniz.

Yani köpüklü ürün daha iyi temizler veya dezenfekte eder sözleri maalesef Köpürtülmüş bir olaydır.

Günümüzün en değerli kaynağı olan suyu boşu boşuna israf etmekten başka bir şey değildir. Amerika ve Avrupa’da yasaklanmış birçok köpük yapıcı kimyasal ürün bizde sanki çok büyük bir işmiş gibi Köpürtülmesi de bu yüzdendir.

Sanırım köpük balonlarının sönme vakit geldi, geçiyor bile….

 

828 total views, 7 views today

M.Baki Asutay

M.Baki Asutay

Yazar @ Hijyen Grup
Uzun yıllardır Gıda Hijyeni üzerine çalışmalar yapmakta olup Hijyen Group Genel Koordinatörlüğünü yürütmektedir.
M.Baki Asutay
Paylaş :

Comment here